Jak dbać o materac, aby służył dłużej

Codzienna pielęgnacja, która wydłuża życie materaca

Materac traci właściwości nie tylko przez wiek, ale przede wszystkim przez codzienne błędy w użytkowaniu. Pościel prosto po przebudzeniu zatrzymuje parę wodną, a ta z czasem wnika w głąb wypełnienia. Regularne wietrzenie, dobre okrycie i osłona przed zawilgoceniem robią więcej dla trwałości niż jednorazowe pranie generalne. Te zasady da się wprowadzić bez większego wysiłku na co dzień.

Przewietrzanie – dlaczego nie można go pomijać

Ciało podczas snu oddaje parę wodną, która trafia w warstwy materaca i tam zostaje, jeśli jest od razu zasłonięty pościelą. Wilgoć zatrzymana w pianie lub kieszeniowych sprężynach sprzyja rozwojowi roztoczy i pleśni, a te skutecznie skracają żywotność wypełnienia. Najprostszym rozwiązaniem jest odkrycie łóżka na dłuższą chwilę po wstaniu, zanim kołdra i poszwa zostaną ułożone z powrotem. Dobrze też raz na jakiś czas unieść materac i przewietrzyć przestrzeń pod nim, bo tam wilgoć gromadzi się najdłużej. Pomieszczenie, w którym stoi łóżko, powinno być regularnie wietrzone niezależnie od pory roku.

Obracanie i zmiana ułożenia

Nierównomierne obciążenie w jednym miejscu powoduje, że wypełnienie traci sprężystość szybciej niż resztę materaca. Dotyczy to zwłaszcza osób śpiących zawsze w tym samym punkcie łóżka. Przekładanie materaca góra-dół oraz obrót na stronę przeciwną, jeśli producent to przewiduje, pozwala rozłożyć nacisk równomiernie. Modele jednostronne, piankowe lub z pamięcią kształtu, zazwyczaj tego nie wymagają, wystarczy przełożenie wzdłuż osi. Przy wyborze nowego egzemplarza dobrze sprawdzić, jakiej pielęgnacji wymaga dana konstrukcja, bo różni się to w zależności od wypełnienia opisanego w artykule o najpopularniejszych rodzajach materacy.

Jak często zmieniać ułożenie

• Materace sprężynowe i kieszeniowe – regularna rotacja góra-dół zapobiega osiadaniu w jednym punkcie.
• Materace piankowe – przekładanie wzdłuż osi, bez odwracania na stronę nieprzeznaczoną do spania.
• Materace dla dzieci – częstsza kontrola ułożenia, bo mniejsza masa ciała nie zawsze wystarczy do równomiernego odkształcenia pianki.

Ochrona przed wilgocią i zabrudzeniami

Pot, kosmetyki na ciele, a u najmłodszych także mokre przypadki, to główne źródła nieczystości, które trudno usunąć z wnętrza materaca po wniknięciu w głąb. Nieprzemakalny pokrowiec stanowi pierwszą linię obrony i jest łatwy do zdjęcia oraz uprania w przeciwieństwie do samego materaca. Decyzję o jego zakupie ułatwia tekst o ochraniaczach i pokrowcach na materac, w którym opisano różnice między modelami. Prześcieradło z gumką dodatkowo zapobiega przesuwaniu się pościeli i zbieraniu kurzu w zagłębieniach. W pokoju najmłodszych taka osłona jest praktycznie koniecznością, co szerzej tłumaczy artykuł o materacu do łóżeczka dziecięcego.

Czyszczenie materaca krok po kroku

Odkurzanie i usuwanie kurzu

Regularne odkurzanie materaca, najlepiej z użyciem ssawki tapicerskiej, usuwa kurz, martwy naskórek i resztki roztoczy zbierające się na wierzchniej warstwie tkaniny. Dobrze wykonywać tę czynność po zdjęciu pościeli, kierując ssawkę po całej powierzchni, również w szwach i narożnikach, gdzie osadza się najwięcej zabrudzeń.

Usuwanie plam i zapachów

Świeże zabrudzenie trzeba osuszyć papierowym ręcznikiem, nie rozcierając go po tkaninie, bo to tylko powiększa zasięg plamy. Do czyszczenia nadaje się roztwór delikatnego detergentu z wodą, nakładany miejscowo i dokładnie wysuszony po zniknięciu śladu. Soda oczyszczona rozsypana na wierzchu i odkurzona po wchłonięciu zapachów działa jako naturalny neutralizator nieprzyjemnych woni. Materaca nie należy prać w pralce ani zanurzać w wodzie, ponieważ wnętrze wypełnienia wysycha bardzo długo, a nadmiar wilgoci prowadzi do pleśni.

Uwaga: po każdym czyszczeniu na mokro materac musi całkowicie wyschnąć przed założeniem pościeli. Pozostawiona wilgoć w środku jest trudna do wykrycia, a jednocześnie najczęstszą przyczyną nieprzyjemnego zapachu i rozwoju grzybów.

Stelaż i warunki w sypialni

Materac nie działa w izolacji od łóżka, na którym leży. Stelaż listwowy z odpowiednim przewiewem pozwala powietrzu krążyć pod nim i ogranicza gromadzenie się wilgoci, podczas gdy pełne, niewentylowane podłoże sprzyja jej zatrzymywaniu. Klimat w pomieszczeniu ma również znaczenie, bo przegrzane i zawilgocone otoczenie przyspiesza procesy, które skracają trwałość wypełnienia. Otwieranie okna każdego ranka i unikanie suszenia mokrych rzeczy w miejscu, gdzie stoi łóżko, to proste zmiany, które realnie wpływają na stan materaca.

Błędy, które najszybciej skracają żywotność materaca

• Zasłanie łóżka natychmiast po wstaniu, bez odkrycia materaca.
• Siadanie i skakanie na materacu, które odkształca sprężyny lub piankę w jednym miejscu.
• Pranie w pralce lub nadmierne zamoczenie podczas czyszczenia plam.
• Brak ochraniacza przy dzieciach i zwierzętach domowych.
• Zbyt rzadkie wietrzenie sypialni, zwłaszcza w sezonie grzewczym.

Model dopasowany do masy ciała i pozycji snu, opisany w materiale o doborze materaca, łatwiej zachować w dobrej formie, bo odpowiednia konstrukcja mniej się odkształca podczas użytkowania. Jeśli taki egzemplarz mimo regularnej pielęgnacji zaczyna się zapadać lub trwale pachnieć wilgocią, to sygnał do wymiany, a nie dalszego czyszczenia. Konsekwentne wietrzenie, pokrowiec ochronny i unikanie prania na mokro to trzy nawyki, które w praktyce decydują o tym, jak długo łóżko pozostanie wygodne i higieniczne.